Omuz eklemi, insan vücudundaki en hareketli eklemlerden biridir ve bu özelliği sayesinde kolumuzu birçok farklı yönde rahatça kullanabilmemizi sağlar. Ancak zamanla, bu eklem yüzeyini kaplayan kıkırdak yapılar çeşitli nedenlerle aşınabilir ve omuz artrozu, yani halk arasında bilinen adıyla “omuz kireçlenmesi” ortaya çıkabilir.

Omuz artrozu, omuz eklemindeki kıkırdak dokunun incelmesi, aşınması ve zamanla tamamen yok olmasıyla karakterize kronik, ilerleyici bir eklem hastalığıdır. Kıkırdağın kaybı ile birlikte eklem yüzeyleri doğrudan kemikle temas etmeye başlar ve bu durum ağrıya, hareket kısıtlılığına ve yaşam kalitesinde ciddi bozulmalara yol açar.

Omuz Kireclenmesi 2

Belirtiler Nelerdir?

Omuz kireçlenmesinin belirtileri genellikle yavaş ilerler ve zamanla artar. En sık karşılaştığımız şikayetler şunlardır:

  • Omuzda derin ve donuk bir ağrı
  • Hareketle artan, özellikle omuzu yukarı kaldırmada belirginleşen ağrı
  • Gece ağrıları (uykudan uyandıracak kadar şiddetli olabilir)
  • Omuz hareketlerinde kısıtlılık
  • Kolun arkaya uzatılması veya baş üzerine kaldırılması sırasında zorlanma
  • Eklemde sertlik hissi
  • İleri vakalarda eklemden gelen “kıtırtı” veya “sürtünme” sesleri

Omuz Artrozu Neden Olur?

Omuz kireçlenmesinin en yaygın nedenleri arasında şunlar yer alır:

  • İleri yaş: Yaşlanmayla birlikte kıkırdak yapılar doğal olarak aşınır.
  • Geçirilmiş omuz travmaları: Kırıklar, çıkıklar veya önceki ameliyatlar sonrası gelişebilir.
  • Romatizmal hastalıklar: Romatoid artrit gibi inflamatuvar eklem hastalıkları da artroza zemin hazırlar.
  • Omuzda tekrarlayan zorlanmalar: Özellikle kol gücüyle çalışan kişilerde veya atıcı sporlarda.
  • Rotator kılıf yırtığı sonrası: Rotator cuff kaslarının uzun süreli yetersizliği omuz biyomekaniğini bozarak artroza yol açabilir (cuff artropatisi).

Tanı Nasıl Konulur?

Hastalarımızı değerlendirirken detaylı bir fizik muayene yapıyoruz. Omuz hareket açıklığı, kas gücü ve hassasiyet bölgeleri değerlendirilir. Ardından tanıyı kesinleştirmek ve hastalığın derecesini belirlemek için görüntüleme yöntemlerinden yararlanıyoruz:

  • Direkt omuz grafileri (röntgen): Kıkırdak kaybı, eklem aralığında daralma, kemik çıkıntılar (osteofitler) ve kemik deformiteleri görülebilir.
  • Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR): Eklem içi yapıların detaylı değerlendirilmesinde, özellikle eşlik eden tendon yırtıkları açısından önemlidir.
  • Bilgisayarlı Tomografi (BT): Cerrahi planlama öncesi detaylı kemik yapısını değerlendirmek için kullanılabilir.

Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Omuz artrozunun tedavisinde amaç, ağrıyı azaltmak, hareket kabiliyetini korumak ve hastanın yaşam kalitesini artırmaktır. Tedavi, hastalığın evresine ve hastanın şikayet düzeyine göre planlanır:

1. İlaç Tedavisi ve Fizik Tedavi (Konservatif Yöntemler)

  • Ağrı kesici ve antiinflamatuvar ilaçlar
  • Fizik tedavi ve egzersiz programları (omuz kapsülünün esnekliğini korumak için önemlidir)
  • Sıcak-soğuk uygulamaları
  • Eklem içi enjeksiyonlar
    • Kortizon enjeksiyonları (iltihabı azaltır, geçici rahatlama sağlar)
    • Hiyaluronik asit veya PRP enjeksiyonları (bazı olgularda denenebilir)

2. Cerrahi Tedavi

Konservatif yöntemlerle yeterli sonuç alınamayan, ileri evre omuz artrozu hastalarında cerrahi tedavi gündeme gelir.

a) Artroskopik Temizlik (Debridman)

  • Erken evrede uygulanabilir. Eklem içindeki serbest cisimler ve aşınmış dokular temizlenir.

b) Omuz Protezi (Total Omuz Artroplastisi)

  • Kıkırdağı tamamen yok olmuş hastalarda uyguladığımız kalıcı bir çözümdür.
  • Eklem yüzeyleri yapay bir protez ile değiştirilir.
  • Eğer rotator kılıf yırtığı da mevcutsa ters omuz protezi (reverse shoulder arthroplasty) tercih edilir.

Ameliyat Sonrası Süreç

Omuz protezi ameliyatı sonrası hastalar genellikle 1-2 gün hastanede kalır. Erken dönemde omuz hareketlerini kısıtlayan özel bir askı kullanılır. Ardından fizik tedavi süreci başlar. Tam iyileşme süreci ortalama 3-6 ay arasında değişebilir.

Omuz artrozu, hastanın yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilen bir hastalıktır. Ancak doğru tanı, düzenli takip ve kişiye özel tedavi yaklaşımlarıyla bu hastalıkla baş etmek mümkündür. Eğer omuzunuzda uzun süredir geçmeyen ağrı, hareket kısıtlılığı veya gece uykularınızı bölen rahatsızlıklar yaşıyorsanız, bir ortopedi uzmanına başvurmanız önemlidir.

Sağlıklı günler dilerim.
Dr. Mehmet Soyarslan
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı